እዋናዊ ዜናታት

ኣብ መርበብ ዘለዉ

We have 48 guests and no members online

ሃገራት ተሓጋጊዘን ተደጋጊፈን’የን ዝጎዓዛ፡ ዝዓብያ። ብፍሕልፊ ድሕሪ ምስፍሕፋሕ ተክኖሎጂኣዊ ዓቕሚ፡ ሃገራት ይድለያኦ ኣይድለያኦ፡ ናብ’ቲ ብኣህጉራዊ ኣገባብ ዝፍለጥ ምትእኽኻብ ምጽንባረን ኣይተርፈንን። ቅድሚ 18 ክ/ዘመን ዝነበረ ግዜ ንኣብነት፡ እተን ኣብ’ቲ እዋን ኣዝየን ሓያላትን ዘይድፈራን ኮይነን ዝረኣያ ዝነበራ፡ ከም ቻይናን ጃፓንን ዝኣመሰላ ንግስነታት ደቡባዊ ምብራቕ ኤስያ፡ ዶባተን ንዓለም ኣትሪረን ዝዓጸዋሉ ኣጋጣሚ ምንባሩ፡ ታሪኽ ኣህጉራዊ ዝምድናታት የስተምህር። እንተኾነ እዘን ዝተጠቅሳ ነገስታትን ካልኦት ዝኸምአንን ካብ ዓለምካ ተፈንቲትካ ወይ ተነጺልካ ምንባር ዘየዋጽእ ምዃኑ ስለ ዝተሰቆረን ካብ’ቲ እናስፋሕፈሐ ዝመጽእ ዝነበረ ቴክኖሎጂካዊ ምዕባለ ተቛደስቲ ክኾና ብምሕሳብ፡ ኣፍ ደገአን ንዓለም ከፊተን ነቲ ምዕባለ ክቕበላኦን ኣብኡ ኣትየን ክዋሳኣን ግድን ኮይኑ ስለ ዝረኸባኦ ከምኡ ክገብራ ተገዲደን’የን።

ኣብ’ዚ “ቴክኖሎጂ” ክብል እንከለኹ ጠመናጁ፣ መዳፍዕ፣ ቦምባ ኢድ ኮታ ኩሉ ዓይነት ኣብ ኣገልግሎት ውግእ ዝውዕል ተተኮስቲ ጥራሕ ማለተይ ኣይኮንኩን። ቴክኖሎጂ ክበሃል እንከሎ፡ ምህዞን ኣጠቓቕማን መራኽብ፡ መንገዲ ባቡር፡ መስመራት በረራ ኣየር፡ ትምህርቲ፡ ሕክምና፡ መራኸቢታት ..ወዘተ ዘጠቓልል’ዩ። እዚታት እቲ ብማሕበራዊ ኣገልግሎታት ዝፍለጥ፡ ሓያል ኣገዳስነት ዘለዎ መዳይ ምዃኑ’ዩ። ኣብ’ዚታት ዝበኾረት ሃገር ውጽዕቲ ‘ምበር ካልእ ኣይትበሃልን። ሎሚ እዚ ከም’ዚ ዝበለ ቴክኖሎጂካዊ ዓለም፡ ካብ ዝሓለፉ ዘመናት ብዝተፈልየ መልክዑ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ንግዳውን ሓበሬታውን መዳያት ቅድሚት ዝሰጎመን ስሩዕን’ዩ ክበሃል ይከኣል። ስለዚ ሃገራት ዘለወን ምርጫ ወይ ኣብ’ዚ ዓንኬል ኣትየን ብክንድዝዓቕመን ይዋሳኣ፡ ወይ ድማ ካብ’ዚ ዓንኬል ወጺአን ብተነጽሎ ይግረፋ። ካልእ ኣመራጽን መዋጽኦ መንገድን የለን። ዝኾነት ሃገር እንታይ ክትገብር ከምዘለዋ እቲ ምርጫ ናታ’ዩ። ርእሰ ቅትለት’ዩ ዘዋጸኣኒ እንተበለት ጉዳያ ይኸውን።

ኣብ’ዚ ወቕቲ’ዚ ኣብ ኤርትራ ዝግበር ዘሎ ልቢ ኢልና እንተተዓዚብና ድማ ርእሰ ቅትለት ኮይኑ ንረኽቦ። እቲ ርእሰ ቅትለት ብስርዓት ህግደፍ ዝተዋህበ ፍርዲ ንህዝቢ ኤርትራ’ዩ። ኣብ ኣህጉራዊ መድረኽ ነዚ ጨካን ስርዓት ዘይተዋህቦ ቅጽል ስም ወይ መለለዪ የለን። “ ብራርያ” “ሓካሊ” “ፍጮ” “ባሕታዊ” …ወዘተ። ኣብ ዓለምና ካብ’ዘን ልዕሊ 190 ዝኾና ሃገራት ምስ’ዚ ናይ ሻዕብያ ዝመሳሰል ስርዓት እንተሃለወ፡ ንሰሜን ኮርያ ዝገዝእ ዘሎ ብ”ዴሳዊ ሰልፊ” ዝፍለጥ ስርዓት ጥራሕ’ዩ።

ስለምንታይ’ዩ ስርዓት ህግደፍ እዚ ከም’ዚ ዝበለ ታርጋ ክልጠፎ ክኢሉ? እቲ ሕቶ ኣየገርም፡ እቲ መልሲ ኣየሽግር። ስርዓት ህግደፍ እዚ ከም’ዚ ዝበለ ስያሜ መለለይኡ ክኸውን ዝኸኣለ፡ ማሕበረ ሰብ ዓለም ካብ ዝምረሓሉ ዘሎ ኣድማሳዊ ሕግታት፡ ውዑላትን ስምምዓትን ወጺኡ፡ ንበይኑ ዝዕንድር ዘሎ ስርዓት ብምዃኑ’ዩ። ሎሚ ኣብ ዘመነ ግሎባልነት ኣነ ንበይነይ ኢልካ ኣብ ጸባብ ደሴት ክትሕጸር ፈጺሙ ዘዋጽእ ኣይኮነን። ብፍላይ ከኣ ከም’ዚ ናይ ስርዓት ኢሳያስ ዝበለ፡ ናተይ ዝብሎ ዘነየት ዓቕምን ብቕዓትን ዘይብሉ፡ ንህዝቡ ጥራሕ ዝመልኽ ስርዓት፡ ካብ’ዚ ግሎባላዊ ዓለም ክንጽልየ እንተኢሉ፡ ነቲ ምስኪን ህዝቢ ለኪሙ ሕማቕ ሞት ክመውት ‘ደኣምበር ካልእ ምርጫ ከምጽእስ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ስለምንታይ ስለዘየዋጽእ። እዚ ብሳንቡእ ሓደ ሰብ ዘስተፍስ፡ ኣይኮነን ንዓለማዊ ኩነታት ንውሽጣዊ ኩነታቱ በቲ ንቡር ሓላፍነታውን ሕጋውን ኣገባብ ከንብብ ከነባብር ዘይኽእል ዓንዳሪ መንግስታዊ ጉጅለ፡ ብክንድቲ ኣነ ንበይነይ ኢሉ ዘርእዮ ዕንደራ ብደላዪ ሰላም ማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣዝዩ ንዑቕን ጽሉእን’ዩ። ኣብ ኣህጉራዊ ዝምድናታቱ ብወግዕን ብሕግን ዓርኪ መሓዛ የብሉን። ኩሉ ኣካይዳኡ ተለዋዋጥን ተበላጽን ምዃኑ እናተፈልጠ ስለ ዝመጸ፡ ንክልተ ሃገራትን መንግስታት ዝገዝእ ዲፕሎማስያዊ ርክባት ዘይኮነ፡ ክንድ’ዚ ክበካ እዚ ግበር፡ ኣብ ለኣኽን ተለኣኣኽን ዝተመስረተ ቀጻልነት ዘይብሉ ርክብ ጥራይ’ዩ ዘለዎ። ርሑቕ ከይከድና ምስ መንግስቲ ኢራን ብኡ ኣቢሉ ድማ ምስ ምንቅስቓስ ሑውቲ ዝነበሮ ርክብ ደርብዩ፡ ምስ ብመንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ኪዳን ምጽንባሩ ናይ ተለኣኣኽነቱ ግሉጽ መርኣያ’ዩ። ሓልዮት ህዝቢ ኮነ ሓልዮት ሃገር ስለዘይብሉ ከኣ፡ ተበግሶን ወፍርን ልምዓት ኣብ ሃገረ ኤርትራ ክህሉ እትጽበዮ ኣይኮነን። ሓላፍነት ዝስመዖም ሓለይቲ “ኣንታ ክፉእ ርኢና” ዝብሉ ግን ኣይተሳእኑን።

ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ቀረባ እዋን ኣባላት ሃገራት ኤውሮጳ ሕብረት ክንድ’ዚ ዝኣክል ማለት ኣማኢት ሚሊዮናት ዩሮ ከነሕቁፈካ’ሞ ንዓለምካ ምስል ክብሉ ብመሪሕነት ኢጣልያ ሓቲተሞ። ተሓታቲ ግሉጽ ዘቤታውን ኣህጉራውን ሕግታትን ሕጋጋትን ተማእዛዚ ንኽኸውን ማለቶም’ዮም። ንመለኽቲ ሩሩ ምባል እንታይ ከስዕብ ከም ዝኽእል ግን ዝተገንዘቡ ኣይመስሉን። ቅድሚ ሕጂ ብስም “ዳግመ ህንጻን ሕውየትን” ብስም “ምጥያስ ገዳይም ተጋደልቲ” ብስም “ምፍናው ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት” ዝተለገሰ እዚ ዘይበሃል ኣማኢት ሚሊዮ ዶላራት፡ ኣበይ ከም ዝተሽርበ፡ ብዘይካ ኢሳያስ ኣፈ-ወርቂ፡ ብርሃነ ኣብረሀ፡ ሓጎስ ኪሻ፡ የማነ ማንኪ፡ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ፡ ዝፈልጥ ዜጋ ኣሎ ኣይብልን።

ኣህጉራዊ ሕብረተ-ሰብ መሰረታዊ ጸገም ኤርትራ፡ ካበይ ይብገስ፡ መን’ዩ እቲ ጠንቂ፡ መፍትሒኡ ኸ ብግቡእ ብሓልፍነታዊ ዓይኒ ክግንዘብ ኣለዎ። ኣነ ምስ ኩሉ’ቲ ስትራተጂካዊ ኣገዳስነት ናይ ኤርትራ መደባት ልምዓት ክህሉ ምብሃግ ሕማቕ ጌረ ኣይወስዶን። ኣብ ትሕቲ ከመይ ዝበለ ስርዓትን ፖለቲካዊ ምሕደራን ዝብል ግን፡ ብኣንክሮ ክጥመት ዘለዎ ጉዳይ ኮይኑ ይስመዓኒ። ሰላም ኣብ ዘይብሉ፣ ህዝባዊ ሃገራዊ ቅዋም ኣብ ዘይተቐርጸሉ፤ ብመሰረት ቅዋም ዝሰርሕ ዘይተኻኽእ ስልጣን ዘለዎም ሓጋጊ፡ ፈራድን ፈጻምን ኣካላት ኣብ ዘይብሉ ልምዓት ኢልካ ምዝራብ ፍጹም ጌጋ’ዩ በሃልየ።

ኣብ ኤርትራ ሎሚ ልምዓት ማይ፣ ትምህርቲ፣ ሕክምና፣ ጸዓት፣ መጎዓዝያ፣ ..ወዘተ ጥራሕ ኣይኮነን ሽታ ማይ ኮይኑ ዘሎ። ብዓብይኡ ሃገራዊ ሰላም፡ ደሞክራሲ፡ ፍትሒ፡ እዚ ዝወለዶ ናብ ደረጃ ዓጸቦ ዝምዕብል ዘሎ ሓያል ጥሜት’ውን ኣሎ’ዩ። ኣብ’ዞም ዝሓለፉ 24 ዓመታት ብዘይካ ኣቃጫጭን ኣሰልቻዊ መደረታትን ሓደ ውልቀ ሰብ ካልእ፡ ኣይተራእየን። ኤውሮጳውያን ለገስቲ ኮኑ ካልኦት ንከም’ዚ ዝኣመሰለ ስርዓት፡ ክብልዎ ዘለዎም ነገር እንተሃልዩ፡ 18 ክ/ዘመን ካልእ፡ እዚ ዘመን’ዚ ከኣ ካልእ’ዩ። መዋእል ካብ ዝሰገሮ ኣተሓሳስባን ምሕደራን ወጺእካ ብናይ ሎሚ ሕሰብ፡ ከም ዓለምካ ብግሉጽነት ብሕጊ ኣመሓድር ክብሎ ኣለዎ። ፖለቲካ ኮነ ዲፕሎማሲ ከኣ ስነ-ፍልጠታዊ ጥበብ ‘ምበር፡ መዘናግዒ ናይ ተለመደን ፖለቲካ ኣይኮነን። ስለዚ ኣብ’ዚ ታሪኻዊ መድረኽ ንውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ ክሕግዝ ዝደሊ፡ ነዚ ጸረ-ሰብኣዊ ፍጡር ዝኾነ ጃንዳዊ መሪሕነት ህግደፍ ኣማኢት ሚሊዮናት ዶላራት ድዩ ዩሮታት ምሕቋፍ ዘይኮነ፡ ብኣንጻሩ እዚ ስርዓት ከመይ ይውገድ፡ ሰላም ከመይ ይመጽእ፡ ተሓታትነት ዘለዎ ሕጋዊ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ከመይ ይጣየስ፡ ኣብ ጎኒ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራን ተቓለስቲ ሓያልታቱን ወጊኑ’ዩ ደገፉ ከረጋግጽ ዘለዎ ዝብል ርእይቶ ኣለኒ።

ድምጺ ሰላምን ደሞክራሲ ኤርትራ

24-06-2015

ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here

This is the right module position, which is not using any module suffix.

To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.

ሰላም 1 Mod Bottom1 sample subtitle goes here

This is the bottom1 module position, which is not using any module suffix.

To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.

ቃለ መጠይቕ

Show Panel