እዋናዊ ዜናታት

ኣብ መርበብ ዘለዉ

We have 12 guests and no members online

TeweldeGhebreselassieሰላም ዝኸበርኩምን ዝኽበርክንን ተኸታተልቲ ፈነወ ረድዮ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ፡ ኣብ ዙርያ’ዚ እናኸፍአን እናተሓላለኸን ዝኸይድ ዘሎ ፖለቲካ ኤርትራ፡ ካብ ዘለዎ ውህሉል ተመክሮ እንታይ’ዩ እቲ ጠንቅን መፍትሒኡን ከብረሃልና፡ ንተጋዳላይ ተወልደ ገብረስላሴ ምክትል ኣቦ-መንበርን ኣቦ-መንበር ፖለቲካዊን ፕሮፖጋንዳውን ቤት ጽሕፈትን ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ፡ ዝገበርናዮ ሰፊሕ ቃለ-መጠይቕ ብድምጺ ምቅላሕና ዝዝከር’ዩ። ንርዝነት ናይ’ቲ ትሕዝቶ ኣብ ጻብጻብ ብምእታው ድማ እናሆ ናብ ጽሑፍ ገልቢጥና ንዝርገሖ ኣለና ሰናይ ንባብ!

ብ/ተወልደ ገብረስላሴ ዕድመና ኣኽቢርካ ስለዝመጻእካ ብስም ኩሎም ሰማዕቲ ድምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኤርትራ ኣመስግን። ኣብ ደምበ ደለይቲ ደሞክራስያዊ ለውጢ መን’ዩ ተወልደ ገብረስላሴ፡ እንታይ’ከ ተርኡን ቦትኡን ኩሉ ስለዝፈልጦ ተወሳኺ መግለጺ ዘድልዮ ኣይመስለንን። ምናልባት ተወልደ ኣብ ግዜ ቁልዕነቱን ንእስነቱን ኣብ መዳይ ትምህርትን ፖለቲካውን ከመይ ይነጥፍ ኔሩ ዝብል ግን ሰማዕትና ዝጽበዮ መልሲ ይመስለኒ’ሞ ድሕሪት ምልስ ኢልካ እንተተብረሃልና?

መልሲ፡ ብቐዳምነት ንዝተዋህበኒ ዕድልን ነዚ ዕማም’ዚ ንዝሰላስሉ ዘለው ብጾት ከምስግን እፈቱ። ቀጺለ ነቲ ዝቐረበለይ ሕቶ ክምልስ’የ። ብመሰረቱ ንሓደ ህጻን ይኹን መንእሰይ ኣብ ህይወቱ ኣብ ኣእምሮኡ ዝቕረጽዎ ነገራት ኣለው’ዮም። ንሳቶም ከኣ እንታይ’ዮም፡ ሓደ ስድራ ቤቱ ዝፈጥርሉ ጽልዋ ኣሎ። ካልኣይ ኣብ ቤት ትምህርቲ ብመማህራኑ ካብ ዝወሃቦ ትምህርቲ ዝቐርጾ ነገር ኣሎ። ሳልሳይ ከኣ ዝዓበየሉ ከባቢ ዝፈጥረሉ ጽልዋ ኣሎ። ኣነ ተወሊደ ዝዓበኽሉን ግዜ ንእስነት ዘሕለፍኩሉኑ ኣብ ሰውራ ኤርትራ ኣብ’ቲ ርሱን ፖለቲካዊ ህይወት ዝካየደሉ ዝነብረ ከባቢ’ዩ። እዚ ናቱ ጽልዋ ዘሕደረ’ዩ ኣብ ህይወተይ። ብትምህርቲ ደረጃ’ውን ኣብ መባእታ ቅዱስ ዮሴፍ መባእታ ቤት ትምህርቲ ተማሂረ። ማእከላይን ካልኣይን ደረጃ ቤት ትምህርቲ ሃጸይ ዳዊት ዝተባህለ ናይ መንግስቲ ቤት ትምህርቲ ተማሂረ። ቀጺለ፡ ኣብ ኣስመራ ዩኒቨሪሲቲ ኣትየ። መጀመርያ ናይ ሕጊ ትምህቲ ጀሚረ ኔረ። ግን ብኡ ኣይቀጸልኩን። ቀዲመ ኢኮኖሞክስ ቀጽዕን ድሒረ ናይ ሕጊ ክወስድ ዝብል ምርጫ ስለዝወሰድኩ ንኣስታት ኣርባዕተ ዓመት ብኢኮኖሚ ኣብ ዩኒቨሪሲቲ ኣስመራ ተማሂረ። ካብ ብንእሽተይዪ ክብል እኽእል ጎና ጎኒ ምስ ትምህርተይ ኣብ ፖለቲካ ይነጥፍ ኔረ። ንኣብነት ኣብ እዋን ፈደረሽን ዝነበረ ፖለቲካዊ ረስኒ፡ ኣብ 1958 ዝተኻየደ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ናይ ተመሃሮ ናይ ሰራሕተኛታት ምንቅስቓሳት ከምኡ’ውን ኣብ ከተማ ከረን ዝተገብረ ባንዴራ ምውራድን ካልኦትን ብቐረባ እከታተል ኔረ። ቤተሰብ ብዛዕባ እቲ ዝኸይድ ዝነበረ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ እንታይ ኣበጊስዎ፡ እንታይ ይሓትት ኣሎ፡ መን’ዩ ዝብድል ዘሎ፡ እንታይ ‘ከ ክግበር ኣለዎ ይነግሩኒ ኔሮም’ዮም። ስለዚ ኣነ ልቢ እንዳዕበኹ፡ መቓልሕ ሰውራ ኤርትራ ድማ እንዳሰፍሐን እናበረኸን ምስ መጸ፡ ምስ ኩሎም መሓዙተይን መማህርተይን ከም ተማሃሮ ክንዋሳእ ጀሚርና። ብምኽንያት’ቲ ናይ ባህር-ዳር ናይ ተማህሮ ምንቅስቓስ ኣብ መላእ ኤርትራ ዝተኻየደ ተቓውሞ፡ ካብ ወለድን ተማሃሮን ዝተዋጽኡ ምስ’ቲ ስርዓት ዝዘራረቡ ኮሚቴታት ኔሮም’ዮም። ኣነ ድማ ኣብ ምምራሕ እሳተፍ ኔረ።

ካብ 1964 ድማ ቀጥታ ምስ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ምትእስሳር ጀሚረ። ዝተዋህበኒ ዕማማት ድማ እፍጽም ኔረ። ምስ’ቲ ገድሊ ብቐጥታ ምትእስሳር ዝነበሮም ቤተ-ሰብ ማለት ኣኮታተይን ካልኦትን ስለዝነበሩ ብቐረባ እናተረዳዳእና ክንሰርሕ ሓጋዚ ኔሩ። ኣብ 1969 ናይ ቻይናን ካልኦትን ብመንገዲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝመጹና ዝነበሩ ኣገዳሲ ጽሑፋት ተቐቢልና ነንብብን ንዝርግሕን ኔርና። ኣብ’ቲ ከባቢ ካብ ዝነበሩ ዓበይቲ መራሕቲ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ከም በዓል ተስፋይ ተኸለ ናብ ወላዲየይ ዝለኣኽ ዝነበረ ጽሑፋት ኮነ ምስ’ቲ ቃልሲ ዝተኣሳሰረ ደብዳቤታት ኣነየ ዘንብቦ ኔረ። ኣብ ዩኒቨሪሲቲ ምስ ኣተኹ’ውን ብዝሓየለ መልክዑ ኣብ ምንቅስቓስ ማሕበር ተማሃሮ ዩኒቸሪስቲ ኣስመራ ክሳብ ብዝለዓለ ኣመራርሓ ኮይነ እዋሳእ ኔረ። ስለዚ ነቶም ኣብ ዩኒቨሪሲቲ ዝነበሩ ኮነ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ዝነበሩ ተማሃሮ ተወዲቦም ኣብ ቃልሲ ተራኦም ክገብሩ ነነቓቕሕን ንጉስጉስ ኔርና። ብድሕሪ’ዚ ብስርዓት ደርጊ ከቢድ ናይ ቅንጻላን ምእሳርን ኩነታት ምስ ኣጋጠመ ኣነ ድማ ከም ኣብ ውሽጢ ኮይነ ዝዋሳእ ዝነበርኩ መጠን ካብ’ቶም ተደለይቲ ሓደ ስለ ዝነበሩ ንሜዳ ወጺኣ፡ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተሰሊፈ።

ሕቶ፡ ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ኣበየናይ ዓመት ተሰሊፍካ?

መልሲ፡- ቅድሚ’ቲ ጠቕሊልና ዝወጻእናሉ ብዙሕ ግዜ ክንስለፍ ፈተነታት ንገብር ኔርና ኢና። እንተኾነ ግን ኣብ ከተማ ኮይንካ ዝዕመም ዝዓበየ ጉዳያት ስለ ዝነበረ፡ ካብ ኣብ ሜዳ ወጺእኩም ተበርክትዎ ኣብ ከተማ ኣስመራ ኮይንኩም ተበርክትዎ’ዩ ዝዓቢ ኢሎም ይመልሱና ኔሮም። ብዝኾነ ግን ኣብ 1974’የ ንሜዳ ወጺአ።

ሕቶ፡- ሕራይ ብ/ተወልደ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ 4/2014 ውድብና ደሞክራስያዊ ግንባር ሓድነት ኤርትራ ቀዳማይ ውድባዊ ጉባኤ ኣካይዱ ኔሩ፡ እሞ ውድባዊ ጉባኤ ከመይ ኔሩ?

መልሲ፡- ንሕና ውድባዊ ጉባኤ ንምግባር ክሕሰብ እንከሎ ሰፊሕ ቅድመ ምድላዋት ክግበር ከም ዘለዎ ኢና ንርኢ። ስለዚ ከኣ እዚ ኣብ ወርሒ 4 ዝተሰላሰለ ቀዳማይ ውድባዊ ጉባኤ ጽፉፍ ቅድመ ምድላዋት ዝተገብረሉ ኔሩ። እቲ ንጉባኤ ዝምልከት ሰነዳት ብኣሰናዳኢት ሽማግለ ኣቐዲሙ ስለ ዝተዳለወ ኣብ መሰረታት ወሪዱ ኣድላዪ ምይይጥ ተጌርሉ፡ እናተመሓየሸ ስለዝመጸ ጽፉፍ ቅድመ ምድላው ኔሩ ክብል እኽል። ኣብ ድሮ ጉባኤ ውድባዊ ሰሚናር ተኻየዱ’ዩ። እቲ ሰሚናር ኣብ መሰረታዊ መድረኻዊ ሕቶታት ማእከሉ ጌሩ ዝተኻየደ’ዩ ኔሩ። ስለዚ ጉባኤና ሰፊሕ ደሞክራስያዊ ተሳትፎ ዝነበሮ ዕውት ጉባኤ ኔሩ። ጉባኤና ኣብ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮ፣ ህንጻ-ሕጊ፣ ፖለቲካዊ ውሳኔታት፣ ኣብ ሕቶ ፖለቲካዊ መሪሕነት፡ ኮታ ኩሉ እቲ መስርሕ ግሉጽነትን ደሞክራስያውነትን ኣገባብ ዝተኸተለ ኔሩ። እዚ ጉባኤ’ዚ ካብ’ቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ብዝሰፍሐ ነቶም መሰረታዊ ዕላማታትና ከነዕምቖም ከነነጽሮም ዝገበረ ኩነታት’ዩ ኔሩ። ነቶም መሰረታዊ ዕላማታትና ኣብ ምምሕያሽ ኣብ ምምዕርራይ ኣነጺርካ ኣብ ምቕማጥ ናይ ሎሚ ዝዓሞቐ ኔሩ ክንብል ንኽእል ኢና።

ሕቶ፡- ኣብ ወርሒ 4/2014 ዝተኻየደ ቀዳማይ ውድባዊ ጉባኤ ደሞክራስያዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ካብ ናይ ዝሓለፉ ጉባኤታት ብምንታይ ይፍለ ኣበይ’ዩ እቲ ፍልልይ ነሰማዕትና እንተተነጽረልና?

መልሲ፡- ቀዳማይ ውድባዊ ጉባኤና ካብ’ቶም ዝሓለፉ ጉባኤታት ዝፈልዮ ነገር እንተደኣ ሃልዩ ከምቲ መጀመርያ ዝበልክዎ፡ ብግዜ ኣንጻር ክንሪኦን እንከለና በቲ ዝተመደበሉ ግዜ’ዩ ተኻይዱን ተዛዚሙን።   ቅድሚ ሕጂ ነቲ ግዜ ዝዳፋእ ጸገማት የጋጥመና ኔሩ’ዩ። እቶም ካብ ወጻኢ ዝመጹ ብጾት ካብ ስራሕ ኣፍቂዶም ስለዝመጹ እቲ ሓላፍ ዘለፋ ኣካይዳ ዝወለዶ ግዜ ምዝባዕ ተጽዕኖ ይፈጥረሎም ኔሩ። ብኡ መጠን ከኣ ነቲ ጉባኤ ብጠቕላላ ማለት’ዩ። እዚ ኣብ ወርሒ 4/2014 ዝተሰላሰለ ጉባኤን ግን፡ ኣቐዲሙ ንኹሉ ኣብ ግምት ዘእተወ መደባት ተሰሪዑ በቲ ዝተመደበሉ ከኣ ከይዱ። ካልእ ፍሉይ ዝገበሮ ድማ ካብ’ቲ ካብ ምምሕደራ ህግደፍ ወጻኢ ኮይኑ ዘሎ ዓድታት ክኒን ቅኒቶን ናይ ህዝቢ ተወከልቲ ዝተሳተፍዎ ምንባሩ’ዩ። ምኽንያቱ እቲ ካልእ ንዞባታት ጨናፍርን ዕጡቕ ኣሃዱታትን ተወኪሉ ዝመጸ በቲ ልሙ ኣሰራርሓ መሰረት ዝተሳተፈ’ዩ። ከም’ቲ ልዕል ኢለ ዝጠቕስክዎ ከኣ ብዕምቆቱ ካብ’ቲ ቅድሚ ሕጂ ዝተኻየደ ዝፈልዮ ኔሩ።

ሕቶ፡- ሕራይ ውድብና ከም ሓደ ደሞክራስያዊ ውድብ ካብ ጉባኤ ናብ ጉባኤ ጉዕዞ ሰለስተ ዓመት ከመይ መጺኡ ተገምጊሙ’ዶ፡ እንተተገምጊሙ ውጽኢቱ ከመይ ኔሩ?

መልሲ፡- ኣቐዲምና ቅድሚ’ቲ መድረኽ ናይ ጉባኤ ውድባዊ ሰሚናር ኣካይዳና ኔርና። እዚ ዝገበርናሉ ምኽንያት ነቲ ጭቡጥ ውድባዊ ኩነታትና ውድዓዊ ኩነታት ናይ’ቲ ዝካየድ ዘሎ ቃልስን እንታይ ይመስል ንምምዛን መታን ክሕዝግዘናዩ። ካብ’ቶም ኣብ’ቲ ሰሚናር ንኽትዕ ዝቐረቡ ኣርእስታት ባዕላዊ ውድባዊ ኩነታትና ብፍላይ ኣብ ሕቶ ውደባ ከመይ ኣለና ዝብል ዝርኢ ኔሩ። ብሰፊሕ ድማ ሰብ ተዘራሪብሉ ተኽቲዕሉ፡ ኣብ ክሊ’ዚ ኣብ መዳይ ፖለቲካ፣ ቁጠባ፣ ወተሃደራዊ፣ ማሕበራዊ፣ ዲፕሎማስያዊ ከመይ ጸኒሕና ዝብሉ ተፈትሾም’ዮም። ኣብ’ዚ ሰሚናር ዳርጋ ፍርቂ ናይ’ቲ ንጉባኤ ክሕዞ ዝነበሮ ዛዕባታት ስለዝተወገነ ብብዙሕ ሸነኹ ሓጋዚ ኔሩ። መሪሕነት ናብ’ቲ ጉባኤ ናይ ሰለስተ ዓመት ሰፊሕ ጸብጻብ’ዩ ኣቕሪቡ። ስለዚ እቶም ኣብ ሰሚናር ዘይተሳተፎ ዘልዕልዎ ሕቶታትን መብርሂታትን እንተዘይኮይኑ መብዛሕቲኡ እቲ ክትዓት ዘድልዮ ነገራት ኣብ ሰሚናር ስለዘትወደአ፡ ምግባር ውድባዊ ሰሚናር ኣብ ምቅልጣፍ መደባት ጉባኤ ኣወንታዊ ኣስተዋጽኦ ኔርዎ። እቲ ዝተገበረ ገማግም ኣወንታዊ ኔሩ። ውድብና ኣብ ዙርያ እቲ ቃልሲ ናይ ገዛእ ርእሱ ድኽመታት ከም ዝነበርዎ ክርኢ ክኢሉ’ዩ። እቲ ኣባል ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ስለ ዝመጸ ብዙሓት ጉዳያት’ዮም ተላዒሎም። ካብን ናብን ጸብጻባት ኣብ ምምሕልላፍ ዝረአ ጸገማት፡ ሓበሬታ ኣብ እዋኑን መስኖታቱ ሓልዩ ዘይኸደሉ ኣጋጣሚታት ኣሎ፡ ብደረጃ መሪሕነትን መሰረታትን ዝነበሩ ናይ ኣፈጻጽማ ድኽመታት ብዝምልከት ከበይ ይብገሱ፡ ከመይ’ከይ ይፈወሱ ሕሉፍ ጸገማት ርኢና መጻኢ መደባትና ኣብ ምዕራይ ክንርኢ፡ ዝሕግዝ ገምጋም ተኻይዱ። ሓባራዊ ኣገንዝቦ ድማ ዝተታሕዘሉ ዕውት ሰሚናር ኔሩ ዝብል እምነት ኣለኒ።

ሕቶ፡- ሕራይ እቲ ዝተገብረ ገምጋም ከምቲ ዝበልካዮ ጽቡቕ ኔሩ ግን፡ ውጽኢቱ ኣብ ውሽጥና ጥራሕ ተሓጺሩ ዝተርፍ ድዩ ወይ ህዝቢ ክመሃረሉ ብዘኽእል ዝተታሕዘሉ መደብ ኣሎ?

መልሲ፡- እቲ ዕላማ መጀመርያ ንውሽጥና ኣብ ስራሓትና ዘጋጥሙና ዕንቅፋታት፡ ባዕላዊ ወይ ውድዓዊ፡ ናይ ፖለቲካዊ ኣረኣእያ ወይ ኣፈጻጽማ ብደቂቕ ንምርኣዩ። ቀጺልና ውጽኢት ናይ’ዚ በብደርጅኡን ከከም ኩነታቱን ህዝቢ ክምሃረሉ ክሕገዘሉ ንምግባር’ዩ። ንኣብነት እንታይ’ዮም እቶም ዘጋጥሙና ዓበይቲ ጸገማት ዝበሃሉ ከም ውድብ ብግቡእ ፈሊጥና ህዝቢ ክፈልጥ ብኡ መጠን ኣወንታዊ ግደኡ ክጻወት ምግባር’ዩ እቲ መደብ። እዚ ሕጂ ብደምጺ ሰላምን ደሞክራስን ኣቢልና ነሕልፎ ዘለና ኣካሉ’ዩ። ኣብ ውድብና ኣብ ምቁጽጻርን ምጽብጻብን ዝጸንሐ ሕጽረታት ብጽፈት ክእረም ኣለዎ ዝብል እምነት ኣንቢሩ’ዩ። እቶም ኣብ ውድብና ድኽመታት ኢልና ንሪኦም፡ ነቲ ካብ ውድብና ወጻኢ ዘሎ ደምበ ተቓውሞ ብሓፈሻ’ውን ብተዘዋዋሪ መንገዲ ዘገልግሉ’ዮም። ስለዚ ከም’ቲ ኣብ ደምዳሚ መግለጺ ናይ ጉባኤና ተገሊጹ ዘሎ ሓንሳብ ፈይ ኣቢልካ ዝሕለፍ ዘይኮነስ፡ ንቕድሚት ብዕምቆት ክግለጽ’ዩ።

ሕቶ፡- ኣብ ኣሰላልፋ ፖለቲካዊ ሓይልታት ብሓፈሻ፡ ኣብ ሕቶ ሓድነት ድማ ብፍላይ ዝተደዋወሰ ኣገንዝቦታት ከም ዘሎ፡ ነዚ ንምግራሕ መታን ክሕግዝ ድማ ኣብ’ቲ ድሮ ጉባኤ ዝተኻየደ ውድባዊ ሰሚናር፡ ሓደ ጽሑፍ ቀሪቡ ከም ዝተዘተየሉ ኣብ እዋኑ ተቓሊሑ ኔሩ፡ ስለምንታይ’ዩ ንሕቶ ሓድነት ቀዳምነት ሂብካ ሰብ ከመያየጠሉ ዝተገብረ?

መልሲ፡- ሕቶ ሓድነት ብመጀመርያ ክሳብ ሕጂ መሊኡ ፍታሕ ዘይረኸበ ማእከላይ ሕቶ ናይ ህዝብና’ዩ። ስለዝኾነ ከኣ ነዚ ትኹረት ክንህቦ ግድን ይኸውን። ብካልእ ሸነኹ ከኣ ንሕና ኣካል ኣምሳል ደምበ ሓይልታት ተቓውሞ ኢና። ብውልቀ ውድባት ንገብሮ ርክባትን ዝምድናታትን ኣሎ፡ ዝተመሰረተ ልፍንታዊ ግንባር ኣሎ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣሎ። ስለዚ ከመይነት ሕቶ ሓድነትን ኣተገባብርኡን ኣብ ውሽጥና’ውን ወትሩ ዝዓል ሕቶ ስለዝኾነ፡ ኣብ ምንታይ ዝተሰረተ፡ ምስ መን፡ ብኸመይ ሓድነት ንገብር፡ ብኸመይ’ከ ተመሓዚና ንሰርሕ ዓሚቕ ሓባራዊ ኣረኣእያ ምሓዝ ዘድልዮ ስለ ዝነበረ፡ መጀመርያ ንውሽጥና ኣገንዝቦታትና ንምስትኽኻል ዝዓለመ’ዩ። ቀጺልና ምስ’ቶም ዝበልናዮም ውልቀ ውድባት ግንባራትን ባይቶን ከ ከመይ ዝብል ክግምገም ስለ ዝነበሮ ነዚ ኩሉ ኣብ ግምት ዘእተወ’ዩ ኔሩ እቲ ዛዕባ። ንውሽጥና ከም ውድብ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ሓደ ኣረኣእያ ኣለና’ዶ የብልናን ብግቡእ ምስ ገምገምና፡ ንሕቶ ሓድነት ዝምልከት ዝቐረጽናዮ ፖሊሲ ኣሎ። ሓደ ናብ ምሉእ ምትሕንፋጻዊ ሓድነት ዘብጽሕ መርሆ ኣሎ። ካልኣይ ናብ ሕቶ ስሙር ደሞክራስያዊ ግንባር ዘሰጋግር መርሆ ኣሎ። ሳልሳይ ናብ ስሙር ሃገራዊ ግንባር ዘሰጋገር መርሆ ኣሎ። ካብኡ ሓሊፉ ብሰላም ተኸባቢርካ ትንበረሉ ሜላ ኣሎ። ስለዚ ኣብ’ዞም ከም’ዚኦም ዝበሉ ፖሊሲታት ከመይ ጸኒሕና እቲ መስርሕ ከመይ ይኸይድ ኣሎ ወይ ከመይ ኣሎ፡ ኣተሓሕዛና ስነ-ፍልጠታዊ ድዩ ኣይኮነን ኣብ ውሽጥና ንውሽጥና ክንግምግም ኔሩና። ከም’ዚ ምስ ገበርና እሞ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ከመይ ንዋሳእ ኣለና፡ እቲ ግንባራት ከመይ ይኸይድ ኣሎ ዝብል ብጭቡጥ ክንርኢ ንኽእል። ከምኡ ድማ ጌርና። ኣብ’ዚ ኣርእስቲ’ዚ ንውድብና ገምጊምና፡ ነቲ ደምበ ተቓውሞ ድማ ገምጊምና።

ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ኣብ’ቲ ደምበ ተቓውሞ ብዙሕ ሃጓፋት ተፈጢሩ ኣሎ። ብዙሓት ምንቅስቓሳት ይረኣዩ ኣለው። ብሓንሳብ ሓቢርካን ተኸባቢርካን ከመይ ትቓለስ ዝብል ግን ሓደ ተረድኦ የለን። እዚ ርእሱ ዝኸኣለ ጸገም’ዩ። ኣብ’ዚ እንታይ ክንገብር ኣለና ዝብል ሕቶ ንኽንምልስ ድማ እቲ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ኣዳሊና መድረኽ ከፊትና ክንሪኦ ግድነት ኔሩ። ካብኡ ተማሂርና ንቕድሚ ከመይ ኢና ክንሰርሕ እንኽእል፡ እቲ ዝሓዝናዮ መትከላዊ እምነት ብልክዕ ይኸይድ ኣሎ’ዶ ወይስ ገለ ለውጢ ክንገብር ዘድልዮ ጉዳይ ኣሎ ዝብል ክንመዝን ተደላይነቱ ዕዙዝ ኔሩ። ስለዚ ነዚ ንሕቶ ሓድነት ካብ’ቶም ቀዳምነት ክተሓዙ ዘለዎም ዛዕባታት ሓደ ሰሪዕና፡ ከም ሓደ እዋናዊ ተባራዒ ሕቶ፡ ንውሽጥና ንህዝብና ንደምበ ተቓውሞ ከመይ ይጸሉ ክንርኢ ባህሪያዊ ኔሩ። ምኽንያቱ እዚ ሕቶ’ዚ ኣዝዩ ኣሰቃቒ ሕቶ’ዩ። ሎሚ ሓድነት ጌሮም ይበሃል ጽባሕ ይፈናጨሉ፡ ኣብ ህዝቢ ስኽፍታን ተስፋ ምቑራጽን ስምዒታት ፈጢሩ ዘሎ ጉዳይ’ዩ። ስለዚ ካብ ናይ ምንጽጻግን ዘይሃናጺ ውድድራትን ተገላጊልና፡ ነዚ ኣሉታዊ ተመክሮ’ዚ ከመይ ንሓልፎን ብሓባር ህዝብን ሃገርን ነድሕን ዝብል ግድን ክለዓል ዝነበሮ ሕቶ’ዩ። ህዝብን ሃገርን ከድሕን እንተደኣ ኮይና ኣነጺርና ነዚኣ ክንምልስ ስለዝነበረና ከምኡ ተጌሩ።

ሕቶ፡- ሕራይ ጉባኤ እንታይ ውሳኔታት ኣሕሊፉ ጽሙቕ ኣቢልካ እንተትገልጸልና?

መልሲ፡- ጉባኤ ኣብ ኣገደስቲ ጉዳያት’ዩ ውሳኔታት ኣመሓላሊፉ፡ ሓደ ህልዊ ሃገራዊ ኩነታት እንታይ ይመስል ገምጊሙ ብኡ መሰረት ውሳኔ ኣሕሊፉ። ካልኣይ ንደምበ ተቓውሞ ዝገጥሞ ዘሎ ጸገማት ብሓፈሻ፡ ሕቶ ሓድነት ከኣ ብፍላይ ኣመልኪቱ ውሳኔ ኣሕሊፉ። ሳልሳይ መንእሰይ ወለዶ ዝበጽሖ ዘሎ ወጽዓታት፡ ዘካይዶ ዘሎ ቃልስን ስጥመትን ንጹርነት ኣወዳድብኡን ዝመልከት። ራብዓይ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ትማሊ ዘመስከራኦ ሓርበኝነት ሎሚ በዚ ጸረ-ህዝቢ ስርዓት ዝበጽሐን ዘሎ ወጽዓን ውዳበአን ኣሐይለን ከመይ ክቃለሳ ከም ዘለዎን ዝምልከትዩ። ሓምሻይ ተሳትፎ ኤርትራዊ ምሁር ዝምልከት’ዩ። ኤርትራዊ ምሁር ትማሊ ናቱ ግደ ምስ’ቲ ኩሉ ዘጋጠሞ ኣገላሊ ተጻብኦታት ልዑል ኔሩ። እሞ ኣብ’ዚ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ብምልኣት ከይሳተፍ ዝዕንቅጾ ዘሎ ባዕላውን ወድዓውን ኩነታት እንታይ’ዩ ዝብል ተገምጊሙ ሓደ ውሳኔ ካብ ዝተወስደሉ’ዩ። ሻድሻይ ንጸገማትን መፍትሒታትን ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝምልከት። ሻብዓይ ኣብ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ባይቶ ዘሎ ጸገማት መንጸብረቕታ ኣብ’ተን ፖለቲካዊ ውድባት ዘሎ ጸገማት ምዃኑ ኣብ ጸብጻብ ብምእታው፡ እቲ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳንን ካብ ኪዳን ወጻእን እናተባህለ ኣብ ክንዲ ዝኸይድ፡ ብዝተወደበ መልክዕ ብሓደ መርሆ ክኸደሉ ዘለዎ ኣንፈት ክምስረት ከም ዘለዎ ዝረኣየ ውሳኔ። ሻምናይ ንዋሕዚ ስደትን ሓደጋ ስደትን ዝምልከት …ወዘተ ኔሩ።

ሕቶ፡- መንእሰያት ሕጂ ካብ’ቲ ቅድም ኢሉ ዝነበረ ብዝሓሸ ኣብ ቃልሲ ይሳተፉ ኣለው’ዮም። ክሳተፉ እንከለው ግን ምዕሩይ ኣተሃላልዋን ስጡም ውደባን የብሎምን። ብዙሓት ናይ ማሕበር መንእሰያት ዝብሉ ውደባታት ንርኢ ኣለና ኢና። ስለዚ ንሕና ብመሰረት ፖለቲካዊ ውሳኔና ብኸመይ ኢና ክንደጋገፎም፡ ከመይ ክኸዱ ጸኒሖም ሕጂ’ኸ ከመይ ክኸዱ ኢና ንርኢ?

መልሲ፡- ንሕና ኣብ ውደባ ናይ ማሕበር መንእሰያት ብዝምልከት ካብ ቅድሚ ነዊሕ ዓመታት ጀሚርና ርእይቶና ብንጹር ኣቐሚጥና ኢና። እቲ መንእሰይ ወለዶ ጩራ ናይ ደሞክራሲ ካብ ዘይብሉ ኩነታት ኣብ ማሕበራዊ ህይወቱ ተጎዲኡ ካብ ጸልማት’ዩ ዝመጽእ ዘሎ። እቲ ጸገም ብወድዕነቱ ከምኡ ምዃኑ ብልክዕ ክንግንዞቦ ኣለና። ነዚ ህልዊ ጸገም’ዚ ብግቡእ ክንርዳእ እንተኽኢልና ጥራሕ’ዩ ኣብ ምፍትሑ ሓጋዚ ተራ ክንጻወት ንኽእል። እዚ ብኸምዚ ተጎዲኡ ዝመጽእ ዘሎ መንእሰይ ሞራሉ ሓፍ ክብል ብዙሕ ጻዕሪ የድሊ። ካብ ዝሓለፉ ቀረባ ዓመታት ጀሚሩ ኣብ በብከባቢኡ ክገብሮ ዝጸንሐን ዘሎን ምንቅስቓሳት ነቲ ቃልሲ ዘተባብዕ’ዩ። ከም ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት’ውን ክውሰድ ይከኣል። እንተኾነ ግን ኣብ’ዚ ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ቀዳምነት ሂብና ንረባረብ ኣብ ዝበሃለሉ ዘሎ ወቕቲ፡ ከም መንእሰይ ልዑል ተርኡ ክጻወት ስጡም ውደባ ክፈጥር ኣለዎ። ካብ ሕሉፍ ጌጋታት ናይ ሰውራ ኤርትራ ትምህርቲ ክወስድ ይግባእ። በበይኑ ተበታቲኑ ኣድማዒ ስራሕ ክሰርሕ ስለዘይኽእል፡ ኣብ ሓደ ማሕበር ዝጥርነፈሉ መንገዲ ክፍጠር ኣለዎ። ምኽንያቱ ብሓደ ተጠርኒፍካ ጸረ’ቲ ስርዓት ንምቅላስ ዝኽልክል ኩነታት የለን። ነጻ ናይ ሓባር ማሕበር ምምስራት ማለት ናይ ሓደ ወይ ናይ’ቲ ካልእ ጸጊዕ ምዃን ማለት ኣይኮነን። ማሕበር መስሪቶም ምስ ኩሎም ናይ ለውጢ ሓይልታት ሸራ ብዘይብሉ ኣገባብ ክኸዱ ክሰርሑ ይኽእሉ’ዮም። ከም’ዚኣ እንተጌሮም ኣብ’ቲ ዝኸይድ ዘሎ ፖለቲካ ናቶም ኣወንታዊ ደፋኢ ኣበርክቶ ክገብሩ ከኽእሎም’ዩ። እቲ ዝምስረት ናይ መንእሰያት ማሕበር ናይ ሓባር’ዩ። ነፍስ ወከፍ መንእሰይ ኣብ ማሕበር መንእሰያት ኮይኑ እንዳሃለወ፡ ምስ ዝኾነ ዝሰማመዖ ፖለቲካዊ ውድብ ኣትዩ ከይቃለስ ዝኽልክሎ የለን። ኣባል ናይ ሓደ ፖለቲካዊ ውድብ ኮይንካ እንዳሃለኻ ብተመሳሳሊ ኣብ ካልእ ፖለቲካዊ ውድብ ኣባል ምዃን ኣይከኣልን። ኣባል ማሕበር መንእሰያት ኮይንካ ኣባል ፖለቲካዊ ውድብ ምዃን ግን ጸገም የብሉን። ንፖለቲካዊ ኣረኣእዩ ኣብ ክሊ’ቲ ፕሮግራም ኮይኑ ክውሳእ ዝኽልክሎ ነገር የለን። ስለዚ ናትና ተረድኦ መንእሰያት ናይ ዝኾነ ፖለቲካዊ ውድብ ኣባላት ይኹኑ ብዘይገድስ፡ ናይ ሓባር ማሕበር ክምስርቱ ይኽእሉ’ዮም ዝብል’ዩ። ካብ ሕሉፍ ተሞክሮ ተማሂሮም ካብ ምንጽጻግ ድሒኖም፡ ንኹሉ ክፍልታት ሕብረ-ተሰብና ዝሓቁፍ ናይ ሓበር ሰፊሕ ሃገር ለኸ ማሕበር ክምስርቱ ዝሓሸዩ ኢልና ኢና ንርኢ።

ኣብ’ዚ እቲ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኣብ ኩሉ ሸነኻ ዓቕሙ ዘፍቅዶ ክተሓባበሮም ኣለዎ። ኣወንታዊ ደገፋት ክገብረሎም ኣለዎ። ንሳቶም ከኣ ርእይቶታት ክሰምዑ ቅሩባት ክኾኑ ኣለዎም። ምስ ርእይቶኦም ዝሰማምዕ ሓጋዚ ዝበልዎ ርእይቶ ይቕበሉ። ሓጋዚ ኣይኮነን ኣይሰማመዐናን ዝበልዎ ኸኣ ይነጽግዎ። ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ’ውን ኣሎ። እዚ ሰፊሕ ግንባር’ዚ ናይ ሓደን ናይ ክልተን ኣይኮነን ናይ ኩሉ’ዩ። ኣካሉ ኮይኖም ክሰርሑ ይኽእሉ’ዮም። ልዕሊ ኩሉ ኣብ’ዚ ትኹረት ክገበረሉ ዘለዎ ብፍላይ ከም መንእሰይ ወለዶ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ምምጻእ’ዩ። ሰውራ ኤርትራ ብባህሪኡ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ሰውራ እንዳሃለወ ስለምንታይ ኣይተዓወተን ዝብል ሕቶ ክምልሱ እንተኽኢሎም’ዮም ዝዕወቱ። መንእሰይ ካብ ድሑር ኣተሓሳስባታት ተናጊፉ ህዝባዊ ኣረኣእያ ዝጨበጠ ክኸውን ይግባእ። ምኽንያቱ ኣብ ድሑር ኣተሓሳስባ እንተደኣ ተቖማጢዑ ክጥርንፍ ኣይክእልን’ዩ። ኣብ ድሕረት ተረግሪግካ ክትጥርንፍ ስለዘይትኽእል። ድሑር ኣረኣእያ ህዝባውን ሃገራውን ኣረኣእያ ማእከሉ ኣይገብርን። ናይ ወዲ ዓደይ ወዲ ከባብየይ ዝብል’ዩ ማእከሉ ዝገብር። እዚ ከኣ ናይ ምብታን ደኣምበር ናይ ምዕራይ ተራ ክጻወይ ኣይክእልን። ስለዚ ካብ’ዚ ዝደሓነ ደሞክራስያዊ ኣረኣእያታት ዝወነነ ክኸውን ንሱ በርቲዑ ክዋሳእ ኣለዎ፡ ካብ ቅድሚኡ ዝነበረ ብዕድመን ብተመክሮን ብዙሕ ትምህርቲ ክቐስም ይኽእል’ዩ። እቲ ካልእ ድማ ክደጋገፎ ቅሩብ ክኸውን ይግባእ።

                                 ካልኣይ ክፋሉ ይቕጽል

                               ወርሒ ሓምለ 2014

ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here

This is the right module position, which is not using any module suffix.

To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.

ሰላም 1 Mod Bottom1 sample subtitle goes here

This is the bottom1 module position, which is not using any module suffix.

To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.

Show Panel